Reanda

Announcement

Χαρτόσημο: Οι συνηθέστερες πράξεις που υπάγονται σε αναλογικό τέλος. Συντελεστές, είδος πράξης και σχέση συμβαλλομένων

Νοέμβριος, 2023

Με την εγκύκλιο 2062/2023 κοινοποιείται πίνακας με παράθεση, με αλφαβητική σειρά, των συνηθέστερων πράξεων υπαγόμενων σε χαρτόσημο, με ποσοστό του αναλογούντος τέλους ανά είδος πράξης και σχέσης και τις σχετικές διατάξεις του Κ.Ν.Χ.Τ. που διέπουν κάθε μια από αυτές.

Α. Γενικά
1. Τα τέλη χαρτοσήμου επιβάλλονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Π.Δ. 28 της 28.7.1931 «Περί Κώδικος των νόμων περί τελών χαρτοσήμου» (Κ.Ν.Τ.Χ.) και διέπονται από τις αρχές της τυπικότητας, της εδαφικότητας των συναλλαγών, της αυτοτέλειας και της μη διπλής επιβάρυνσης.

2. Ειδικότερα, τα τέλη χαρτοσήμου επιβάλλονται στα συντασσόμενα έγγραφα τα οποία καταρτίζονται στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή και υφίστανται υποχρεώσεις εκτελεστέες στην Ελλάδα (πχ εγγραφή υποθήκης, μεταφορά χρημάτων από δάνειο στην Ελλάδα, εξόφληση δανείου από την Ελλάδα κλπ). Περαιτέρω, κάθε συναλλαγή ή πράξη ή σχέση κλπ αντιμετωπίζεται αυτοτελώς, ανεξάρτητα αν εμφανίζεται καταρτιζόμενη σε ένα έγγραφο μαζί με άλλες συναλλαγές, ενώ δεν επιβάλλεται τέλος χαρτοσήμου δύο φορές για την ίδια αιτία.

3. Η επιβολή του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, του Φόρου στη Συγκέντρωση Κεφαλαίων ή του Ειδικού Φόρου Τραπεζικών Εργασιών αποκλείει την επιβολή τελών χαρτοσήμου. Επισημαίνεται ότι, για τις πράξεις στις οποίες επιβαλλόταν Ειδικός Φόρος Τραπεζικών Εργασιών ακόμα και μετά την κατάργησή του με την παρ.3 του άρθρου 8 του ν. 2459/1997 (Α' 17) δεν επιβάλλεται τέλος χαρτοσήμου.

Τα τέλη χαρτοσήμου προσαυξάνονται κατά 20% με την εισφορά ΟΓΑ σύμφωνα με το εδάφιο Γ της παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 4169/1961 (Α' 81), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 6 του ν.δ. 4435/1964 (Α' 217).

Β. Υποχρέωση επιβολής τελών χαρτοσήμου σε παρεπόμενα σύμφωνα

4. Σε περίπτωση κατάρτισης παρεπόμενου συμφώνου για ασφάλιση κύριας σχέσης, δηλαδή συμφωνίας η οποία δεν είναι αυθύπαρκτη αλλά εξαρτάται από κύρια συμφωνία όπως υποθήκη, ενέχυρο, εγγύηση, ποινική ρήτρα, για την υπαγωγή της ή μη σε τέλος χαρτοσήμου, ελέγχεται αν η κύρια σχέση που ασφαλίζει εμπίπτει στις διατάξεις του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, του Φόρου στη Συγκέντρωση Κεφαλαίων ή του Ειδικού Φόρου Τραπεζικών Εργασιών, αν είναι απαλλασσόμενη από τέλος χαρτοσήμου ή αν η κύρια σχέση υπήχθη στο προσήκον τέλος χαρτοσήμου. Εφόσον τα παρεπόμενα σύμφωνα ασφαλίζουν απαιτήσεις που προέρχονται από σχέσεις που υπόκεινται στις διατάξεις του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, του Φόρου στη Συγκέντρωση Κεφαλαίων ή του Ειδικού Φόρου Τραπεζικών Εργασιών ή απαλλάσσεται η κύρια σχέση από το τέλος χαρτοσήμου ή η κύρια σχέση έχει υπαχθεί σε τέλος χαρτοσήμου 3,6%, το παρεπόμενο σύμφωνο δεν υπάγεται σε τέλος χαρτοσήμου.

5. Σε περίπτωση που η κύρια σχέση υπήχθη σε ελαφρύτερο τέλος χαρτοσήμου, για το παρεπόμενο σύμφωνο προς ασφάλιση της κύριας σχέσης καταβάλλεται η διαφορά. Σε περίπτωση που η κύρια σχέση υπεβλήθη στο κατά το άρθρο 12 του Κ.Ν.Τ.Χ. (3,6%) και το παρεπόμενο σύμφωνο συμφωνείται με το ίδιο έγγραφο τότε το παρεπόμενο δεν υπόκειται σε τέλος χαρτοσήμου (περ. ε, της παρ. 1 του άρθρου 13 του Κ.Ν.Τ.Χ.).

6. Ειδικά, η εγγραφή υποθήκης που προκύπτει από νόμο ή δικαστική απόφαση υπόκειται σε τέλος χαρτοσήμου εκτός κι αν ισχύει ειδική απαλλακτική διάταξη (παρ.2 αρ.12 του ν. 1111/1943 (Α'10/1944)).

Γ. Υπόχρεο πρόσωπο και τρόπος απόδοσης τελών χαρτοσήμου

7. Υπόχρεος απόδοσης των τελών χαρτοσήμου έναντι του Δημοσίου, καθίσταται εις ολόκληρο έκαστος των συμβαλλομένων, με εξαίρεση ορισμένες περιπτώσεις όπου από τις διατάξεις ορίζεται συγκεκριμένο πρόσωπο όπως για παράδειγμα επί μισθωμάτων ακινήτων (περ. ζ και η, της παρ.2 του άρθρου 13 του Κ.Ν.Τ.Χ.).

8. Το βαρυνόμενο πρόσωπο με το τέλος χαρτοσήμου ορίζεται κατά κανόνα κατόπιν της συμφωνίας των συμβαλλομένων με εξαίρεση τις περιπτώσεις που ορίζεται ρητά στις διατάξεις του Κ.Ν.Τ.Χ.. Σε διαφορετική περίπτωση, εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα (άρθρα 425 και 527). Ο υπόχρεος απόδοσης δεν συμπίπτει απαραίτητα με το πρόσωπο που θα επιβαρυνθεί με τη δαπάνη των τελών χαρτοσήμου.

9. Στην περίπτωση, ωστόσο, που ένα εκ των συμβαλλομένων προσώπων είναι απαλλασσόμενο από τα τέλη χαρτοσήμου (υποκειμενική απαλλαγή), το βάρος της δαπάνης του τέλους χαρτοσήμου τη φέρει εξ ολοκλήρου ο αντισυμβαλλόμενος, εφόσον δεν απαλλάσσεται και αυτός. Στην περίπτωση που απαλλάσσονται και οι δυο υποκειμενικά ή απαλλάσσεται η σχέση, δεν οφείλεται τέλος χαρτοσήμου.

10. Επισημαίνεται ότι στις περιπτώσεις όπου ο ένας εκ των συμβαλλομένων είναι Δημόσιο, Δήμοι /Κοινότητες, ΝΠΔΔ, η σχέση υπάγεται πάντα στο τέλος 3,6% σύμφωνα με την περ. δ της παρ.1 του άρθρου 13 του Κ.Ν.Τ.Χ.. Σε περίπτωση που συμβάλλεται Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε. με οποιονδήποτε πλην των προσώπων του προηγούμενου εδαφίου, η σχέση υπάγεται στο αναλογικό τέλος 2,4% σύμφωνα με την διάταξη της περ. α της παρ. 1 του άρθρου 15 του Κ.Ν.Τ.Χ..

11. Το τέλος χαρτοσήμου αποδίδεται:

α. με το έντυπο Α 200, συνυποβάλλοντας το έγγραφο το οποίο πρόκειται να χαρτοσημανθεί, στη Φορολογική Διοίκηση από τα υπόχρεα πρόσωπα, ψηφιακά, μέσω της Εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων «Τα Αιτήματά μου», στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ (myaade.gov.gr) σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στην υπό στοιχεία Α.1054/2022 απόφαση Διοικητή ΑΑΔΕ.

β. μέσω της ψηφιακής εφαρμογής e-Παράβολο για τα πάγια και τα αναλογικά τέλη χαρτοσήμου, όπως αυτά αναφέρονται στην υπ 'αριθ. Ε.2044/2023 εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Για τον αναλυτικό πίνακα παρατίθεται το link της ΑΑΔΕ: https://www.aade.gr/egkyklioi-kai-apofaseis/e-2062-20-10-2023